Header logo
  • nl
  • en
  • nl
  • en
  • Scenariostudies

    login-bg
    openbaar_vervoer
    pubdom
    big-data

    Betrouwbare en kwantitatieve toekomstramingen

     

    Welke migratiepatronen zullen er in een bepaalde OV-concessie ontstaan bij de introductie van product A, en zal dat resulteren in een toename van het aantal ritten? Wat is het prijseffect voor scholieren als product B uit het assortiment verdwijnt, maar tegelijkertijd product C in prijs wordt verlaagd? Hoeveel moet het kilometertarief toenemen om bij uitbreiding van de geldigheid van product D volgend jaar opbrengstneutraal uit te komen, en hoeveel over twee, drie of vier jaar?

    Bovenstaande en vele andere vragen met betrekking tot de te verwachten effecten van mogelijke veranderingen in het producten- en tarievenhuis in een bepaalde OV-concessie (of regio) spelen vrijwel continu bij zowel vervoerders als concessieverleners. Een scenariostudie kan antwoord geven op (onder meer) deze vragen en de effecten ramen op de opbrengsten van de vervoerder, de kosten voor de reiziger en de migratie-effecten, zowel met betrekking tot opbrengsten als volumes, bij verschillende voorgenomen scenario’s.

     

    Scenariotool

    Hypercube heeft voor het uitvoeren van en scenariostudie een scenariotool ontwikkeld, die gebruikmaakt van gebruiksgegevens van de OV-chipkaart, (eventueel) aangevuld met informatie over de verkoop van niet-verchipte producten en de opbrengsten uit vastrechten. Deze scenariotool benut het principe van backcasting. Hiermee bedoelen we dat het reispatroon van een reiziger uit het verleden geprojecteerd wordt op het nieuw voorgestelde tariefbeleid. De scenariotool bepaalt het reisproduct waarmee iedere reiziger onder dat tariefbeleid (waarschijnlijk) zal gaan reizen, en de mate waarin. Op deze manier levert de scenariotool bij verschillende scenario’s een harde onderbouwing voor de effecten op de opbrengsten van de vervoerder, de kosten voor de reiziger en de migratie-effecten, zowel op opbrengsten als volumes.

    Om aanpassingen te doen aan het voorgestelde tariefbeleid bevat de scenariotool aan ruim aanbod aan instellingsmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld:

    • Prijzen (kilometertarieven, productprijzen, kortingspercentages);
    • Geldigheid van het assortiment (leeftijd, spits- en dalvensters, werk-/weekenddagen, gebied);
    • Toevoegen nieuw assortiment;
    • Autonome ontwikkelingen (productgebruik, aantallen reizigers).
    Parameters

    De projectie van nieuw beleid op het volledige beeld van daadwerkelijk gemaakte reizen en de daarvoor betaalde prijs op basis van door de reiziger gekozen assortiment, geeft een zeer bruikbaar beeld van de effecten op de reizigersopbrengsten en –ontwikkeling. Deze beelden worden scherper bij de juiste instellingen aangaande parameter zoals prijsgevoeligheid, productvoorkeur en veranderingsbereidheid. Ook de instelling van deze parameters is, bijvoorbeeld op basis van aanvullende expertise over de regio, in overleg met de klant aanpasbaar. Maar de scenariotool maakt standaard gebruik van de door Hypercube in de loop der jaren verzamelde intelligentie op dit gebied.

    Personenvervoer is een inelastische markt. Desalniettemin wordt er minder gereisd als de prijzen stijgen en meer als de prijzen dalen. Reizigers zijn dus wel degelijk prijsgevoelig. De standaard instellingen in de scenariotool met betrekking tot prijsgevoeligheid zijn gebaseerd op een groot aantal nationale en internationale (wetenschappelijke) rapporten, gecombineerd met inzichten uit de (recente) praktijk. We maken qua prijsgevoeligheid bijvoorbeeld onderscheid tussen reisperiode (spits of dal), leeftijd en reisfrequentie. Daarnaast houden we rekening met het feit dat de prijsgevoeligheid op korte termijn lager is dan op lange termijn.

    Niet iedere reiziger zal altijd kiezen voor het goedkoopste product. Naast prijs hebben andere karakteristieken van een product, zoals het gemak dat het product oplevert, invloed op de voorkeur van een reiziger voor een bepaald product. Daarnaast blijkt er ook een verschil te zijn in de daadwerkelijke prijsverschillen en de perceptie daarvan door de reiziger en komt de inschatting van de reiziger over zijn reispatroon bij aanschaf van het product niet altijd overeen het achteraf gerealiseerde reispatroon. Hypercube heeft op basis van opgedane kennis in meerdere concessies ook deze productvoorkeuren gemodelleerd in de scenariotool.

    De laatste parameter in ons model is de veranderingsbereidheid. Zelfs als een alternatief voor het huidige product de voorkeur zou genieten op het moment dat er nu een afweging tussen deze producten gemaakt zou moeten worden, dan nog zal de reiziger niet zonder meer overstappen op dit alternatief (zolang het huidige product blijft bestaan). Hierin speelt een aantal factoren een rol, waaronder de moeite die een reiziger wil doen om überhaupt de afweging te maken om eventueel over te stappen op een nieuw product. Het is daarbij logisch te veronderstellen dat het aantal reizigers dat de weg naar (nieuwe) alternatieven uiteindelijk weet te vinden op korte termijn kleiner is dan op lange termijn. Dit is dan ook een integraal onderdeel van de Hypercube scenariotool. Daarnaast wordt de veranderingsbereidheid van reizigers bijvoorbeeld ook beïnvloed door de hoeveelheid reclame voor (nieuwe) producten.

     

    Ervaring van Hypercube

    Bij een scenariostudie is de interactie met de klant integraal onderdeel van het proces. Afhankelijk van de voorgenomen scenario’s en specifieke concessie- or regiokenmerken wordt allereerst de scenariotool door ons op maat gemaakt. Daarnaast resulteren eerste uitkomsten op scenario’s in het algemeen tot nieuwe inzichten, die zich weer vertalen in nieuwe of aangepaste scenario’s. Met plezier gaan we de uitdaging aan om desgewenst onze eigen ervaring en kennis inzetten om samen met de klant scenario’s (door) te ontwikkelen die resulteren in het behalen van de voorgenomen doelen.

    Hypercube heeft de afgelopen jaren onder meer de provincies Noord-Brabant, Utrecht en Gelderland, Overijssel en Flevoland, en de vervoerders Arriva, Breng en Syntus door middel van een scenariostudie mogen helpen met het in kaart brengen van de gevolgen van voorgenomen wijzigingen in het producten- en tarievenhuis.

     

    Vragen en informatie

    Heeft u vragen over ons werk in het openbaar vervoer of wilt u weten wat Hypercube voor u kan betekenen? We wisselen graag me u van gedachten in een vrijblijvend gesprek. U kunt ons bereiken per telefoon op 030 233 8080 of mailen naar Rob Rijnhout.